Maandag bleek tot ieders verbazing, en mijn grote vreugde, de algemene brochure bijna op te zijn, terwijl wij allemaal dachten dat we nog stáápels op voorraad hadden. Dat was voor mij precies genoeg aanleiding om als de sodemieter tekst te schrijven voor een nieuwe flyer, foto’s te verzamelen, links en rechts mensen te vragen om de tekst te checken, mijn Engels te controleren en de Spaanse vertaling te schrijven, en donderdag alles op tijd bij Roel aan te leveren voor de vormgeving in In-design (wil ik ook leren!). Vandaag hebben we de laatste hand gelegd aan de flyer en met vette tevredenheid klaargezet voor het printwerk.

Woensdag heb ik mijn laatste sportlessen gegeven op school. Op dezelfde dag kwam ook de tandarts op bezoek en dat hebben we geweten. De school vibreerde, de kinderen waren zenuwachtig, nieuwsgierig, bang, giechelig, niet geconcentreerd en heel druk! Ik heb het tempo van de les flink moeten opvoeren om de aandacht erbij te houden, maar toen er massaal gespoeld moest worden bij de wasbak, was er geen houden meer aan. Na de lessen verzamelden alle kinderen op de patio en moest ik op een stoel gaan zitten. Per klas hadden ze tekeningen gemaakt: Gracias seño Rian, por las classes de educación física! Met bloemen en een zang- en dansoptreden. Wát leuk, ik was echt ontroerd. En verder kan ik nog aan Jack meedelen dat mijn Calvinistische ziel kan rusten: de kasten zijn afgeverfd!

Omdat de verkoop van de excursie niet erg vlot (weinig toeristen, weinig Spaanse studenten) hebben we deze week wat vaart gezet achter de mogelijke verkoop van de excursie via een reisagent. Vanochtend zijn Roel, Gabby en ik aan de onderhandelingstafel gaan zitten met Rain Forest, een ideologische reisagent met interessante trips. Het eerste contact was al gelegd door Sander en Gabby, het was vooral een kwestie van spijkers met koppen slaan. En dat deden we, Rain Forest gaat onze tour naar Ciudad Vieja verkopen! Zij krijgen daarvoor 15% van de opbrengst en wij hopelijk de klanten (en natuurlijk de overige 85%). Afspraken maken gaat hier op vertrouwensbasis, geen ingewikkelde contracten of kleine lettertjes. Heerlijk, je geeft elkaar een hand en het is klaar.

En daarmee zit ons werk in Antigua erop. Dit weekend gaan Roel en ik de grotten van Lanquín bezoeken voor een zwemtour in het donker met een kaarsje boven het hoofd en naar Semuc Champey. Roel gaat daarna terug en vliegt dinsdag naar Nederland: “Buen viaje en bedankt voor de samenwerking!” Ik trek nog een dikke week in mijn eentje door Guatemala en keer eind augustus terug op Nederlandse bodem. Een fantastische tijd, leerzaam, inzichtelijk, blij en relaxt.

Adios a todos!

Ik had aan waarde alleen mijn camera bij me en had de geheugenkaart leeggehaald. Als we zouden worden beroofd, zou ik het zonder problemen afgeven en een nieuwe kopen. Maar er ging een gewapende man met ons mee, dus geen vuiltje aan de lucht. Aan de voet van de berg bleek echter dat de belofte van beveiliging niet waargemaakt kon worden. De politie was ‘understaft’ en kon daarom niet mee. Grote twijfel, vooral bij mij (echt waar, mam!), terwijl ik toch doorgaans de naïefste ben in dit soort situaties. De gids had er alle vertrouwen in, want met een ‘local’ erbij werd je niet beroofd. Geen van ons wilde spelbreker zijn en daar gingen we.

Het was een pittige klim van vijf uur naar de top. Naarmate we hoger kwamen werden de wolken zwaarder en nam de mist toe. Dit ontnam ons weliswaar het uitzicht op de imposante vulkaan, maar dat deerde ons niets, want boven wachtte ons een fantastische perfecte ronde krater ter grootte van een voetbalveld! We bereikten om 10.00 uur de top, dat hadden we mooi geflikt. Echter, een voetbalveld is heel groot is en de mist was heel dik. We konden de perfecte ronding van de krater niet zien… We stelden ons tevreden met een paar mistige foto’s van vier schimmen voor het kruis en begonnen opgewekt aan de afdaling.

Slechts 200 meter onder de top was het gedaan met de zorgeloze opgewektheid. Twee toeristen zonder gids passeerden ons. Ze waren door twee schreeuwende jongens met een meterslange machete (kapmes) beroofd van camera’s en geld. Jee, daar heb je ’t gelazer, waren we nu maar niet… Alle ogen waren gericht op mij, wilde ik verder of niet? Alsof we keuze hadden! De gids belde met het politiebureau, maar díe was onderbezet, dus daar nam niemand op. Ik telde mijn bezittingen, 200 Q en die camera met een paar mistige foto’s. Vamos dan maar, en Spaans praten!

Onderweg checkten we bij elke voorbijganger of ze iets verdachts hadden gezien. Dat hadden ze geen van allen. Een groepje warme, betrouwbare locals verzekerde ons dat God met ons ging, er zou ons niets zou overkomen. De woorden van de gids deden me echter het meest geruststellen: “Denk als een bandiet. Zij hebben hun slag geslagen en zijn nu op de markt die spullen aan het verkopen.”

Na talloze bochten, waarbij we in onze verbeelding evenveel malen door rovers besprongen werden, kwamen we toch heelhuids beneden. Vlak voor het dorp stuitten we op gewapende patrouille, uiteindelijk gealarmeerd door onze chauffeur. Gracias a Dios, de locals hadden ons inderdaad gezegend. Had ik me heel koel voorgenomen om mijn camera zonder tegenstribbelen af te geven, ik heb toch een halve afdaling met die camera in mijn slip heb gelopen…

Op het moment dat je door het oerwoud wandelt en de eerste tempel ziet opdoemen boven het gebladerte begrijp je meteen waarom iedereen laaiend enthousiast terugkeert van een – vrij lange en onaangename – reis naar Tikal. Vele toeristen doen dagelijks het park aan, maar toch hoor je overal om je heen de geluiden van het oerwoud. Het krioelt er van leven. Apen, vogels in alle kleuren van de regenboog, neusbeertjes en natuurlijk insecten in overvloed. Nadat de laatste Maya’s het complex verlieten leidden de tempels eeuwenlang een onopgemerkt bestaan tussen de wouden. Geleidelijk nam de natuur bezit van het voormalige epicentrum van de Mayawereld. Op verschillende – iets meer afgelegen – plaatsen zie je Guatemalteken met kruiwagens in de weer om een recent ontdekte tempel bloot te leggen. Pas in de negentiende eeuw ‘ontdekten’ welgestelde Europeanen het complex opnieuw nadat zij allerlei verhalen hadden gehoord van plaatselijke boeren.

De twee hoogste tempels van het complex tellen respectievelijk 57 en 62 meter. En dat is als je het moet beklimmen via een steile en gammel ogende houten trap zowel een aanslag op de conditie als op de zenuwen. En lekker uitpuffen na de beklimming is er ook niet echt bij. De randen waarop je kunt zitten en lopen zijn flinterdun. En onder je zie je in een bijna loodrechte hoek diep onder je de wortels van de bomen. Kuifje had het hier in zijn broek gedaan.

Klik hier voor de foto’s.

Livingston ligt aan de Caribische zee en dat zie je en voel je. Je ziet het omdat de huizen en de mensen er ander uitzien. De bevolking stamt voor het merendeel af van de oorspronkelijk Afrikaanse voormalige slaven. Ze leven nog meer dan de Guatemalteken elders in het land op straat en hebben de Afrikaanse joie de vivre en muzikale voorkeuren zorgvuldig gecultiveerd in den vreemde. Bob Marley en andere regae- en merenguetonen, restaurantjes met louter visgerechten – vooral het plaatselijke gerecht Tapado is een aanrader voor iedereen die van vis houdt en niet schrikt van een uurtje pullikken en fileren -, rum en een relaxte atmosfeer. Daarvoor ga je naar Livingston.

In potentie is het een enorme toeristische trekpleister. Maar de bevolking vindt het wel best als er eten op tafel staat en maakt weinig aanstalten de toeristische markt in te duiken. De stranden zijn smerig. Vertier is er amper. En dus kampen hotels met een overvloed aan lege kamers. Maar dat maakte het bezoek vooral aangenamer want de opdringerige toeristische atmosfeer in Antigua kwam me na acht weken de poriën uit.

Niet al te ver van het dorpje liggen de Siete Altaras, een geweldig stukje natuur dat zijn faam vooral dankt een de grote hoeveelheid kleine watervallen. Een stevige strandwandeling en badderen in de beddingen van de watervallen vulde de volgende middag. Om daarna afgepeigerd neer te strijken op de veranda van hotel Rio Dulce. Met heerlijke rum.

Klik hier voor de foto’s.

Bij het aanbreken van de dageraad diezelfde dag waren we met een shuttle naar de hoofdstad gereisd en vervolgens met een bus naar Rio Dulce, een kleine doorvoerpost waar reizigers en de lokale bevolking samenkomen om vervolgens weer in de verschillende windrichtingen verder te reizen. Onze beoogde bestemming was Livingston, een klein dorpje aan de Caribische zee dat het beste per boot te bereiken is. Na een halve dag klamme bustocht leek het vooruitzicht van de wind door de haren omringd door water en natuurschoon een welkome afwisseling. De lucht was grijzig, maar niets duidde erop dat ons een helse tocht te wachten stond.

Bij het water gaan was er ook weinig aan de hand. We maakten een toeristische omweg langs het Castillo de San Felipe en er was zelfs ruimte voor het betere vogelspotten. Ongeveer twintig minuten later vielen de eerste regendruppels uit de lucht. Vervelend – met vijftig kilometer per uur snijden ook de kleinere druppels door je gelaat – maar niet het einde van de wereld. We voeren verder – de tocht beslaat ongeveer anderhalf uur – in de hoop dat de lucht bij zou trekken.

Dat deed het niet. Integendeel. De lucht werd steeds zwarter en al snel viel het water met bakken uit de lucht. Doorweekt waren we al, maar het was nu vooral de lichaamstemperatuur die door de combinatie van regen en wind gestaag daalde. Als onze schipper de snelheid opvoerde tormenteerden wind en regen nog heftiger het gemoed en mijn lichaam hoopte vurig op een rustigere vaart. En het werd al snel op zijn wenken bediend. De Rio Dulce is niet zoals de Maas een rivier waarop je als je maar lang genoeg rechtdoor vaart vanzelf wel in Rotterdam belandt. De wirwar van vertakkingen vereist een schipper die het gebied kent om voor het invallen van de duisternis de bewoonde wereld te bereiken. En de regen hing inmiddels als een dik gordijn om de boot. De oevers van de rivier waren uit het zicht verdwenen. Onze schipper was de weg kwijtgeraakt. Dus stierf het ronkende geluid van de motor langzaam uit en hoorden we alleen nog het gekletter van water op water. Het bootje werd met inzittenden een speelbal van de golven.

Na tien minuten dobberen en kleumen kleurde de hemel aan de horizon iets lichter en de schipper besloot een tweede poging te wagen. Het regende nog altijd pijpenstelen, maar mijn wangen voelden dat verbetering in aantocht was. Drie kwartier later – het bleef al die tijd donker en nat – bereikten we de kade van Livingston. Uiteraard helemaal doorweekt, verkleumd, gesloopt en met nog knikkende knieën. ’s Avonds hoorden we dat toeristen uit een ander bootje te water waren geraakt. Waren we er toch nog goed vanaf gekomen.

Twee dagen later ervoeren we op de terugtocht hoe het toeristische tochtje hoort te zijn. De foto’s van beide richtingen staan hier.

De verhalen over een erbarmelijke boottocht op de Rio Dulce, het Caribische Livingston en natuurlijk het indrukwekkende Tikal komen eraan. Als voorproefje hier alvast de foto’s van Flores.

In zijn eerste weken hier heeft Roel samen met Gabby (directeur van het Volunteer Centre) en Sylvia (social worker op Nuestro Futuro) de excursie in elkaar gedraaid. Twee weken geleden hadden we een try-out met allemaal vrijwilligers om de tour te ‘fine tunen’. Daarna bleek het zaak om het product te operationaliseren. Als we iets gaan verkopen, moet het proces natuurlijk van A tot Z goed in elkaar zitten: van vervoer naar de school tot een simpele fles zonnebrand, omdat er zat mensen zijn die zonder smeren drie uur in de zon gaan lopen. Die zonnebrand werd al snel een ‘running gag’ (Rian met haar zonnebrand), maar wat oogstte die fles goodwill bij aanvang van de tour .

Vijf Amerikaanse deelnemers hadden Gabby en ik vorige week gestrikt bij de network meeting en de rap in elkaar gedraaide flyer met aankondiging van de tour leverde nog eens twee mensen op. In allerijl vorige week ook nog een formulier ontworpen, waarmee we de juridische verantwoordelijkheid voor ongelukken bij de deelnemers laten. Er gingen immers Amerikanen mee… Met Sander voor aanvang van de tour een rondje in zijn pick-up gereden om de ins en outs van de auto te leren kennen, wel handig als je vreemde mensen gaat chauffeuren. De deelnemers kwamen gelukkig allemaal opdagen en daar gingen we, vier mensen in de auto en vier in de laadbak. Ach, het kan allemaal hier.

Van meet af aan bleek de excursie een succes. De deelnemers waren erg onder de indruk, geïnteresseerd en enthousiast. Gabby’s verhaal zat goed in elkaar, we kregen leuke vragen over de gewassen op het land, de winkel met water en ijsjes kwam net op tijd, de werkplaats met de chickenbussen bleek een schot in de roos, de lijkkistenmakerij kreeg alle aandacht en tot slot de natuurlijk de school. Dat deed het ‘m helemaal. Kinderen uit de eerste klas kregen muziekles en dat liet alle harten smelten. Tijdens de cola en koekjes (bij de middagtour geen ‘comida típica’) hoefde ik niet heel erg mijn best te doen om onze merchandise onder de aandacht te brengen. Shirts, ansichtkaarten en sleutelhangers waren gauw verkocht en zelfs… een madrina binnengehaald! Als madrina of padrino support je een kind voor 35 euro per maand.

Lichtelijk in extase reden we terug naar Antigua. Heel even schoot er door me heen: ‘Als ik nu een fout maak met de auto met al die mensen achterin, is het voor niets geweest’. Maar zonder kleerscheuren kwamen we bij het kantoor en verkochten we zelfs nog een Ninos de Guatemala-hanger. Sander hoefde niet te vragen hoe het gegaan was, alle deelnemers kwamen met een glimlach het kantoor binnen. We hebben zieltjes gewonnen voor de goede zaak en mijn hart is weer een tikje sneller gaan kloppen voor de kinderen van Guatemala…

Op de voorafgaande avond had ik met een woordenboek in de hand mijn bewegingsles voorbereid: in een cirkel, op de grond, springen, doe mij maar na, hand in hand, kruis je benen, klap in je handen. Met een gerust hart toog ik de volgende ochtend met de camioneta (chickenbus) naar Ciudad Vieja. De eerste groep bestond uit de allerkleinsten, van vijf en zes jaar. Eerlijkheid gebiedt mij te vertellen dat ik nog nooit eerder met zulke jonge kinderen heb gewerkt. Tijdens mijn hele turncarrière ben ik op wonderlijke wijze de dans ontsprongen. Nu stond ik ervoor.

Ik zette de muziek aan en hoorde gelijk al dat het tempo veel te hoog lag. In een aerobiczaal heb je vaak apparatuur, waarmee je het tempo kan vertragen of versnellen, maar deze radio-casettedeck-cd-speler had die functie niet. Al snel liet ik het tempo los en probeerde mijn oefeningen op geheel eigenwijze over te brengen. Maar de schatjes begrepen ofwel mijn zorgvuldig opgezochte woorden niet, of ze waren sowieso nog te jong om een grapevine te leren. Een kwartier later stond ik nog steeds izquirdo – derecho – izguiardo – derecha – izquiardi – darocho – azq… Wat een rare woorden als je die heel vaak achter elkaar moet zeggen!

Enigszins ongemakkelijk probeerde ik na de eerste les de stemming te peilen bij de directeur, maar kon niets vervelends ontdekken aan zijn vriendelijke gezicht. Bij de volgende groepen, telkens een jaartje ouder ging het gelukkig beter. Ook omdat voortschrijdend inzicht mij had doen besluiten om de oefeningen te versimpelen. Bij de laatste groep werd verteld dat ik vaker ga komen om sportlessen te geven. Ik moet bekennen dat ik erg opgelucht was, toen ik deze kinderen elkaar van blijdschap zag aanstoten: yes! Alleen even flink googlen om geschikte oefeningen voor peuters te vinden!

Vier gitaren, twee xylofonen, twee bongo’s en een verzameling kleinere instrumenten vormen in combinatie met de kinderen het Filharmonisch orkest van Ciudad Vieja. Het is nog een beetje een kakofonie van klanken, maar dat gaan Stefan en Laura de komende weken bijschaven. De suikeroompjes voor deze nieuwe uitbreiding van de school waren beide musici zelf. Stefan zamelde vlak voor zijn vertrek naar Guatemala met een optreden van zijn band geld bij elkaar en Laura zamelde op Amerikaanse bodem spaarcentjes bij elkaar.

Tijdens de inauguratie van het instrumentarium kwam toevallig net een groepje toeristen terug op de school na een rondje door Ciudad Vieja. Klik hier om te zien wat zij zagen.

Over het schaken heb ik al eerder geschreven, op het moment dat Jack zijn levensechte bord met stukken op het plein van de school officieel geopend verklaarde. Dat was ook het startschot voor het geven van schaaklessen. Zowel Sander als zijn inmiddels ook gelande broer Stefan zijn fervente schakers. En het is gebruikelijk dat voluntarios met eigen passie en kennis proberen de kinderen te vermaken en te onderwijzen. Een paar jeugdige enthousiastelingen schreven zich in voor dit extracurriculaire onderdeel en van het overgebleven achttal begrijpen vier daadwerkelijk het spelletje. De andere, ongelukkige vier hebben het ook prima naar hun zin, maar hun idée fixe dat schaakstukken kunnen vliegen is er niet uit te slaan.

Gisteren heb ik me als gelegenheidsleraar – helaas verlaat door een vergadering – bij Sander en Stefan gevoegd om de kinderen te helpen met hun eerste examen. Ik voelde me ook echt een beetje schaakleraar. De vellen met oefenopgaven die onder de kinderneuzen lagen gaven me een deja vu aan mijn eigen woensdagavonden bij de Beuningse schaakclub, inmiddels al weer mijn halve leven geleden. De stof is nog redelijk eenvoudig. Namelijk het bewegen van de stukken. En dan zie je ook meteen hoe groot de onderlinge verschillen zijn. De snelste leverde de opgaven na 10 minuten foutloos in, de wat langzamere bleven hun hoofd breken op de – toch tamelijk rechte – looplijnen van de toren. Maar zij kunnen vanaf volgende week hun geluk beproeven op het vanochtend aangeschafte muziekinstrumentarium.

Klik hier voor de foto’s.